6 Minuten - Vragen

Heb je vragen?

De meest gestelde vragen

Algemeen
- Wat is het Nationaal Programma Hartstilstand?
- Wat is het doel van de 6 minuten campagne?
- Wat betekent het logo?
- Wat is het 6-minuten-concept?
Hartstilstand
- Wat is er aan de hand bij een plotselinge hartstilstand?
- Wat is de oorzaak van een hartstilstand?
- Wat zijn de gevolgen van een hartstilstand?
- Wat is het verschil tussen een hartstilstand, een hartinfarct en een hartaanval?
- Hoe herken je een hartstilstand?
- Wat moet je doen bij een hartstilstand?
- Hoe vaak komt een hartstilstand voor?
- Wie behoren tot de risicogroepen?
- In welke situaties vinden hartstilstanden plaats?
- Hartstilstand bij sporters
Cijfers
- Waar haalt de Hartstichting haar cijfers vandaan?
- Wat wordt verstaan onder incidentie?
- Wat zijn de patiëntenkenmerken?
- Wat zijn de situatiekenmerken?
- Onderzoek Amsterdam Airport Schiphol en Amsterdam ArenA
- Beschadiging na hartstilstand
- Ventrikelfibrilleren
- Aantal reanimisten
- Noodzaak reanimatie
- Wordt ieder slachtoffer met een hartstilstand gereanimeerd?
Hulpverlening
- Wat is een leekhulpverlener/burgerhulpverlener?
- Wat doet de alarmcentrale 1-1-2?
- Wat doen de ambulancezorgverleners bij aankomst?
- Kan de meldkamer ook leekhulpverleners alarmeren?
Reanimatie
- Reanimatie, wat is dat?
- Hoe groot is de overlevingskans door reanimatie?
- Moet je altijd reanimeren?
- Heeft een reanimatie ook nadelige gevolgen voor een slachtoffer dat overleeft?
- Hoe is de kwaliteit van leven na een reanimatie?
- Wat zijn de ethische aspecten rond reanimatie?
- Wat zijn de juridische aspecten rond reanimatie?
- Waar kun je terecht voor nazorg?
AED
- Wat is een AED?
- Wat is defibrillatie?
- Hoe herken je een AED?
- Hoeveel AED’s zijn er in Nederland?
- Wie mag een AED bedienen?
- Wat zegt de wet over het gebruik van de AED?
- Hoe zit het met vandalisme en diefstal van AED’s?
- Waar koop ik een AED?
- Kan ik een AED verzekeren?
- Waar moet je op letten bij de aanschaf van een AED?
Reanimatie- en AED-cursus
- Waarom een cursus volgen?
- Wat leer je tijdens een cursus?
- Waar kan ik een cursus volgen?
- Wat kost een reanimatie en/of AED cursus?
- Hoe vaak is een herhalingscursus reanimatie nodig?
- Wat is de Mini Anne?
6 minuten zone
- Wat is een 6 minuten zone?
- Hoe meld ik me aan voor een 6 Minuten Zone?
- Wat is nodig om Nederland tot een 6 minuten zone te maken?
- Hoe kan iemand bijdragen?
- Waar zijn de 6 minuten zones in Nederland?
- Hoe kan iemand een 6 minuten zone creëren?

Wat is het Nationaal Programma Hartstilstand?

In 2006 is het Nationaal Programma Hartstilstand in het leven geroepen. Het programma heeft als hoofddoel de overlevingskans bij een plotselinge hartstilstand buiten het ziekenhuis te vergroten naar 25% in januari 2012. Op dit moment is deze overlevingskans 5 à 10%. De 6 minuten campagne (gestart op 2 april jl) is onderdeel van het Nationaal Programma Hartstilstand van de Nederlandse Hartstichting.
Terug

Wat is het doel van de 6 minuten campagne?

Elke week worden 300 Nederlanders buiten het ziekenhuis getroffen door een hartstilstand. Dit zijn 15.000 à 16.000 slachtoffers per jaar. Op dit moment overleeft maar 5 tot 10% van hen. Met de 6 minuten campagne wil de Hartstichting de bevolking informeren over haar belangrijke rol als omstander bij een hartstilstand. De campagne creëert bewustwording over dit grote probleem en wil duidelijk maken dat de eerste zes minuten bij een hartstilstand cruciaal zijn. Belangrijk is dat omstanders weten wat ze moeten doen bij een hartstilstand: direct 112 bellen om een ambulance op te roepen, direct starten met reanimatie (hartmassage en beademing) en binnen zes minuten met een AED (Automatische Externe Defibrillator) het hart een of meerdere krachtige stroomstoten toedienen om het normale hartritme terug te brengen, zodat het hart zelf weer pompt. Onderzoek laat zien dat de overlevingskans onder deze omstandigheden 50 – 70% kan zijn. Snel en doeltreffend handelen kán voor veel meer mensen een overlevingskans betekenen.
Terug

Wat betekent het logo?

In het logo van de publiekscampagne zijn de stappen van het 6-minuten-concept weergegeven:
bel 112, reanimeer en defibrilleer binnen 6 minuten.
Terug

Wat is het 6-minuten-concept?

Nederlanders zijn in staat een hartstilstand te herkennen en weten er naar te handelen. Een omstander belt direct 1-1-2, geeft basale reanimatie en gebruikt binnen zes minuten de AED. Reanimatie en defibrillatie binnen de eerste 6 minuten bij een hartstilstand, geeft een overlevingskans van 50 à 70%. De Hartstichting is de eigenaar van het 6-minuten-concept.
In het logo van de campagne zijn deze drie stappen weergegeven: bel 112, reanimeer en defibrilleer. Dit zijn de eerste drie stappen in de keten van overleving.
Terug

Wat is er aan de hand bij een plotselinge hartstilstand?

Bij een plotselinge hart- of circulatiestilstand stopt het hart met pompen en staat de bloedsomloop in het lichaam stil. Er bestaat accuut levensgevaar omdat de bloedtoevoer in het lichaam stopt en daarmee ookhet zuurstoftransport. Het gevolg is dat iemand binnen enige seconden bewusteloos raakt. De ademhaling is uitgevallen en de normale huidskleur is verdwenen. Na ongeveer vier tot zes minuten raken hersencellen onherstelbaar beschadigd. Daarna lopen ook andere organen schade op.
Terug

Wat is de oorzaak van een hartstilstand?

De oorzaak van een hartstilstand is vaak een acuut hartinfarct, waardoor hartritmestoornissen kunnen ontstaan. Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld cardiomyopathie, een ontsteking (myocarditis), hartfalen of een elektriciteitsongeval. Soms spelen genetische oorzaken een rol, bijvoorbeeld een lang QT- syndroom. Het hart kan ook tot stilstand komen door ademhalingsproblematiek, bijvoorbeeld bij verdrinking.
Terug

Wat zijn de gevolgen van een hartstilstand?

Door het uitvallen van het transport van zuurstofrijk bloed, leidt een hartstilstand binnen een paar seconden tot bewusteloosheid. Dit komt doordat de hersenen als eerste orgaan reageren. De normale ademhaling en hartslag vallen ook uit. Organen sterven af wanneer de bloedsomloop niet kunstmatig op gang wordt gehouden en zuurstof niet wordt toegevoerd (door reanimatie) en wanneer het hart geen elektrische schok krijgt om de normale hartslag weer te herstellen (door defibrillatie met een AED). Een hartstilstand leidt zonder reanimatie tot de dood.
Terug

Wat is het verschil tussen een hartstilstand, een hartinfarct en een hartaanval?

Een hartinfarct is een ander woord voor een hartaanval. Het woord hartaanval zegt iets over het moment dat de pijn gesignaleerd wordt: je wordt ‘aangevallen’. Een hartaanval kan leiden tot een hartstilstand, maar dit hoeft niet. Niet alle hartstilstanden zijn het gevolg van een hartaanval: het hart kan ook tot stilstand komen door ademhalingsproblemen, bijvoorbeeld bij verdrinking, een ontsteking (myocarditis), een zieke hartspier (cardiomyopathie), hartfalen of een elektriciteitsongeval.
Terug

Hoe herken je een hartstilstand?

Een slachtoffer van een hartstilstand is bewusteloos. Hij of zij reageert niet wanneer je hem/haar aanspreekt of voorzichtig de schouders schudt. Ook ademt het slachtoffer niet of niet normaal. De ademhaling is te controleren door het hoofd van het slachtoffer naar achteren te bewegen en een kinlift uit te voeren: voel met je wang of het slachtoffer ademt, luister en kijk 10 seconden of er ademhaling is.
Terug

Wat moet je doen bij een hartstilstand?

Om een slachtoffer een overlevingskans te bieden, is het belangrijk dat je direct 112 belt, begint met reanimeren en binnen 6 minuten de AED toepast. Reanimatie is onderdeel van de keten van overleving. Deze bestaat uit vier stappen:

Stap 1.
Alarmeer direct door 112 te bellen om een ambulance op te roepen

Stap 2.
Start direct met reanimeren. De basale reanimatie bestaat uit hartmassage in combinatie met mond-op-mondbeademing. Dit zorgt ervoor dat de bloedsomloop en de zuurstofvoorziening kunstmatig op gang worden gehouden. Hiermee overbrug je tijd.

Stap 3.
Daarna volgt zo vroeg mogelijk defibrillatie. Dit is het toedienen van een elektrische stroomstoot met een defibrillator, een AED, om het ventrikelfibrilleren te beëindigen. Defibrilleren zorgt ervoor dat het hart weer een normaal ritme kan krijgen. Bij ongeveer 50% van de slachtoffers van een hartstilstand buiten het ziekenhuis is sprake van ventrikelfibrillatie. Voor deze groep patiënten is de enige effectieve behandeling defibrillatie.

Stap 4.
Ambulancezorgverleners zetten de reanimatie voort met de specialistische reanimatie. De specialistische reanimatie door zorgprofessionals bestaat onder meer uit het toedienen van medicijnen, defibrilleren, intubatie (het inbrengen van een beademingsbuis in de luchtpijp) en koeltechnieken.
Terug

Hoe vaak komt een hartstilstand voor?

Plotselinge hartstilstand buiten het ziekenhuis overkomt 1 op de 1000 inwoners. Voor Nederland betekent dit: 15.000 à 16.000 slachtoffers per jaar, 300 slachtoffers per week, 43 slachtoffers per dag.
Terug

Wie behoren tot de risicogroepen?

De gemiddelde leeftijd van een slachtoffer van een hartstilstand ligt rond de 65 en 66 jaar. Het risico neemt toe met de leeftijd. De verhouding tussen mannelijke en vrouwelijke slachtoffers is 3:1. De helft van de slachtoffers heeft een voorgeschiedenis met hartklachten, de andere helft heeft géén voorgeschiedenis.
Terug

In welke situaties vinden hartstilstanden plaats?

70 tot 80% van de slachtoffers krijgt thuis een hartstilstand. De overige hartstilstanden vinden plaats in openbare ruimten, op het werk (maximaal 10%), sportaccommodatie e.d. Bij ongeveer 75% van de slachtoffers van een hartstilstand is een omstander aanwezig. Bij 35% van deze omstanders betreft het de levenspartner van het slachtoffer en bij 58% betreft het een toevallige omstander of naaste. Er is onderzoek gedaan naar de locaties waar het plaatsen van een of meer AED’s het meest efficiënt zou zijn in samenhang met grote concentraties bezoekers en passanten. Uit dit onderzoek blijkt dat de incidentie van hartstilstanden hoog is op luchthavens, in casino’s, winkelcentra en op golfterreinen.
Terug

Hartstilstand bij sporters

Sporten is goed voor de gezondheid en verlaagt het risico op hart- en vaatziekten. Toch worden jaarlijks honderden sporters getroffen door een plotselinge hartstilstand. Op initiatief van de Vereniging van Sportgeneeskunde (VSG) en de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) is Sportcor opgericht. De website www.sportcor.nl biedt achtergrondinformatie over plotselinge hartstilstand bij sporters en de mogelijke onderliggende hartziekten. Tevens worden alle gegevens verzameld van sporters die een hartstilstand hebben gehad.
Terug

Waar haalt de Hartstichting haar cijfers vandaan?

De campagnestrategie van de Hartstichting is gebaseerd op het resultaat van jarenlang wetenschappelijk onderzoek. De meeste cijfers zijn te vinden in de uitgave “Hart- en vaatziekten in Nederland, najaar 2006" en "Hart- en vaatziekten in Nederland 2009". Cijfers over ziekte en sterfte Nederlandse Hartstichting.

Ook zijn de cijfers en feiten waarop de campagne is gebaseerd te vinden in het artikel ‘Plotselinge hartstilstand en reanimatie. Feiten en cijfers.’ uit het tijdschrift Hart Bulletin van april 2007. Het artikel kunt u hier bekijken.
Terug

Wat wordt verstaan onder incidentie?

Onder incidentie wordt verstaan het aantal nieuwe patiënten dat een hartstilstand krijgt per tijdseenheid (dit is dus iets anders dan sterfte). Plotselinge hartstilstand buiten het ziekenhuis overkomt 1 op de 1000 inwoners. Voor Nederland betekent dit:

15.000 – 16.000 slachtoffers per jaar
300 slachtoffers per week
43 slachtoffers per dag

Terug

Wat zijn de patiëntenkenmerken?

Leeftijd: gemiddeld 65-66 jaar. De incidentie neemt toe met de leeftijd.
Verhouding man/vrouw = 3:1
Verhouding wel/geen voorgeschiedenis van hartklachten = 50:50

Terug

Wat zijn de situatiekenmerken?

Plaats van de hartstilstand.
70 - 80%: thuis
20 - 30%: openbare ruimten, op het werk (maximaal 10%), sportaccommodatie e.d.
Bij ongeveer 75% van de slachtoffers van een hartstilstand is een omstander aanwezig.
35%: levenspartner
58%: omstanders/naasten
Er is onderzoek gedaan naar de locaties waar het plaatsen van een of meer AED’s het meest efficiënt zou zijn in samenhang met grote concentraties bezoekers en passanten. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat de incidentie van hartstilstanden hoog is op luchthavens, in casino’s, winkelcentra en op golfterreinen.

Terug

Onderzoek Amsterdam Airport Schiphol en Amsterdam ArenA

De overlevingskans bij een hartstilstand op Schiphol en in de Arena is flink gestegen sinds de introductie van de AED’s, namelijk van 16 naar 39 procent. Sinds de introductie van de AED zijn op Schiphol en in de Arena samen 70 mensen gereanimeerd, waarvan 27 overleefden. Vóór de introductie van de AED werden 56 mensen gereanimeerd, waarvan slechts 9 de reanimatie overleefden.
Terug

Beschadiging na hartstilstand

Indien binnen 6 minuten wordt gereanimeerd en gedefibrilleerd is de kans zeer groot dat iemand de hartstilstand overleeft zonder beschadigingen. Bijna 90% van de slachtoffers (om precies te zijn 89%) die overleven, heeft geen of nauwelijks een beschadiging wanneer binnen 6 minuten is gereanimeerd. 10% van de slachtoffers heeft dusdanige schade dat verpleeghuisopname noodzakelijk is.
Terug

Ventrikelfibrilleren

Bij ongeveer 50% van de slachtoffers buiten het ziekenhuis is ventrikelfibrilleren (VF) de oorzaak van de hartstilstand. Bij deze groep patiënten is defibrillatie noodzakelijk. Hoe eerder gedefibrilleerd wordt, des te groter is de overlevingskans. Defibrillatie kan dus alleen bij een schokbaar ritme (ongeveer 50%).
Terug

Aantal reanimisten

Ongeveer 35% van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder is reanimist. Dit zijn ruim 4 miljoen mensen. Als gevolg van de bewustwordingscampagne van de Hartstichting hebben veel mensen zich aangemeld voor een reanimatie- en/of AED cursus. Het aantal cursisten voor een basis reanimatiecursus (Basic Life Support) is in 2007 60% gestegen t.o.v. 2006. Het aantal cursisten dat een gecombineerde cursus reanimatie- en AED volgde steeg met 145%. Het aantal cursisten dat een AED cursus volgde (hiervoor is BLS benodigd) is gestegen met maar liefst 235%. Dit blijkt uit de resultaten van een enquête gehouden onder de Reanimatiepartners van de Hartstichting.
Terug

Noodzaak reanimatie

Wordt ieder slachtoffer met een hartstilstand gereanimeerd?

30 tot 50% van de slachtoffers wordt niet gereanimeerd omdat de hartstilstand niet of te laat is opgemerkt. Dit komt omdat het slachtoffer bijvoorbeeld is overleden in de slaap, in de auto, of achter de PC. Ook kan het zijn dat er geen omstanders zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand alleen thuis is of aan het werk.
Terug

Wat is een leekhulpverlener/burgerhulpverlener?

Een leekhulpverlener of een burgerhulpverlener is een omstander die het slachtoffer aantreft. Hij kan het slachtoffer helpen door een ambulance op te roepen via de alarmcentrale 1-1-2, direct reanimatie te starten, en/of de AED te gebruiken. De leekhulpverlener kan ook helpen door het slachtoffer te ‘bewaken’ als de reanimatie en defibrillatie succesvol zijn verlopen. De leekhulpverlener gaat door met hulpverlenen tot de ambulancezorgverleners het overnemen.
Terug

Wat doet de alarmcentrale 1-1-2?

De alarmcentrale 112 is de meldpost voor ambulance, politie en brandweer. Bij een reanimatie moet zo snel mogelijk een ambulance opgeroepen worden, vanwege de noodzakelijke vroege specialistische zorg en het transport van de patiënt naar het ziekenhuis. Bellen met de 112-centrale is kosteloos.
De alarmcentrale 112 werkt volgens een zogenaamd tweetrapssysteem. Dit betekent dat de keuze van de op te roepen dienst afhankelijk is van de hulpvraag. Bij een hartstilstand geeft de leekhulpverlener aan dat er een reanimatie is en dat hij een ambulance nodig heeft in de betreffende plaats. De alarmcentrale schakelt de beller automatisch door naar de ambulancemeldkamer waartoe desbetreffende plaats behoort. Dan pas geeft de beller de noodzakelijke en (voor zover) bekende persoons- en adresgegevens door. De medewerker van de ambulancemeldkamer stuurt de ambulance aan. De ambulance heeft gemiddeld 8-10 minuten nodig om ter plaatse te zijn.
Alle oproepen aan de 112-alarmcentrale per mobiele telefoon verlopen via de KLPD- centrale te Driebergen. Ook deze melding werkt via het tweetrapssysteem. Misschien is het op korte termijn mogelijk dat de alarmcentrale via het GPS-systeem de beller op het scherm kan lokaliseren. Zo kan diens plaatsbepaling sneller, eenvoudiger en nauwkeuriger zijn.
Terug

Wat doen de ambulancezorgverleners bij aankomst?

De specialistische reanimatie door ambulancezorgverleners bestaat onder meer uit het inbrengen van een beademingsbuis in de luchtpijp (intubatie) en een infuus, het toedienen van zuurstof en medicijnen en defibrillatie. De ambulance is bemand door een gespecialiseerde verpleegkundige en een chauffeur. De chauffeur heeft ook zorgtaken, in samenwerking met de verpleegkundige. Als een tweede ambulance beschikbaar is, wordt die ook ingezet, zodat twee verpleegkundigen en twee chauffeurs het reanimatieteam vormen. Deze zorg is erop gericht om het slachtoffer ter plaatse zodanige hulp te verlenen dat de patiënt in een (semi)stabiele situatie is, alvorens deze te vervoeren naar het ziekenhuis.
Terug

Kan de meldkamer ook leekhulpverleners alarmeren?

15 van de 25 meldkamers in Nederland hebben of zijn van plan om binnenkort een alarmeringssysteem aan te schaffen zodat burgerhulpverleners kunnen worden gewaarschuwd. Ambulance Oost heeft bijvoorbeeld een alarmeringssysteem aangeschaft dat wordt bediend vanuit de Meldkamer Ambulancezorg. Als daar een telefonische melding via 112 binnen komt zal de meldkamercentralist in geval van een hartstilstand na het sturen van een ambulance het alarmeringssysteem activeren. Dit systeem bestaat uit een database met opgeleide vrijwilligers en beschikbare AED’s. De vrijwilliger die in de buurt is van het slachtoffer krijgt op dat moment een SMS- bericht op de mobiele telefoon met de instructies, plaats van AED en adres van hulpvrager. Het is de bedoeling dat de vrijwilliger zich dan zo snel mogelijk naar dat adres begeeft om te reanimeren en/of de AED in te zetten.

Terug

Reanimatie, wat is dat?

Bij 150 tot 200 slachtoffers per week wordt vóór de komst van de ambulance een reanimatie gestart. In 64% van de gevallen wordt deze reanimatie gestart door omstanders. Reanimatie door omstanders overbrugt de tijd tot de volgende schakel in de keten van overleving en verdubbelt de overlevingskans ten opzichte van de slachtoffers bij wie dit niet gebeurt. Uit diverse TNS NIPO onderzoeken weten we dat 35% van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder een reanimatiecursus volgde. Dit zijn ruim 4 miljoen mensen. Er is een onderscheid tussen ‘basale reanimatie’ en ‘specialistische reanimatie’.

Wat is basale reanimatie? Basale reanimatie wordt ook wel elementaire reanimatie of Basic Life Support (BLS) genoemd. De basale reanimatie bestaat uit hartmassage (borstcompressie) in afwisseling met beademing, meestal mond-op-mond beademing. Bij hartmassage wordt het borstbeen ritmisch ingeduwd en in de rustpositie gebracht. Bij het induwen wordt het hart tussen borstbeen en wervelkolom samengedrukt, waardoor het hart bloed in het lichaam pompt. Door het borstbeen terug te laten veren naar de ruststand (de loslaatfase) vullen het hart en de kransslagaders zich met bloed. Bij het induwen van het borstbeen kan vervolgens weer bloed worden rondgepompt.

Wat is specialistische reanimatie? De specialistische reanimatie door zorgprofessionals bestaat onder meer uit het toedienen van medicijnen, defibrilleren, intubatie (het inbrengen van een beademingsbuis in de luchtpijp) en koeltechnieken.
Terug

Hoe groot is de overlevingskans door reanimatie?

Uit (inter)nationale onderzoeksresultaten blijkt dat 10 à 20% van de slachtoffers een plotselinge hartstilstand buiten het ziekenhuis overleeft. In het afgelopen decennium hebben zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan, die de overlevingskansen moeten (kunnen) verbeteren. Deze ontwikkelingen zijn: de toenemende inzet van de AED, een gewijzigde verhouding hartmassage/beademing, het toedienen door ambulancezorgverleners van een nieuw medicijn bij levensbedreigende hartritmestoornissen (amiodarone), het hanteren in ziekenhuizen van een koelprotocol bij patiënten die na een reanimatie nog in coma zijn.
Uit een recente studie in Noord-Holland blijkt een overlevingpercentage van 16,6%. Wanneer ook de AED is ingezet, is deze overleving 25%. Deze overlevingspercentages hebben betrekking op minimaal zes weken na ontslag uit het ziekenhuis.
Reanimatie en defibrillatie binnen de eerste 6 minuten bij een hartstilstand geeft een overlevingskans van 50 - 70%. Bij defibrillatie tussen de 6-10 minuten is de overlevingskans 36% en tussen 10-14 minuten 22%. Bij elke minuut uitstel van defibrillatie neemt de overlevingskans af met bijna 10%.
Terug

Moet je altijd reanimeren?

De Hartstichting is, in overeenstemming met het standpunt van de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR), van mening dat je in principe altijd hulp moet verlenen als je getuige bent van een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Dit betekent: direct 112 bellen en beginnen met reanimeren. Op een cursus leer je om niet op zoek te gaan naar een niet-reanimatieverklaring, om te voorkomen dat de reanimatie wordt uitgesteld. Als je het slachtoffer goed kent en zeker weet dat deze persoon niet gereanimeerd wil worden, bijvoorbeeld in geval van ernstige ziekte of hoge leeftijd, kun je uiteraard de wens van het slachtoffer respecteren. Daar zo’n 80% van de hartstilstanden buiten het ziekenhuis plaats vindt in en om het huis, zal de wens van het slachtoffer in de meeste gevallen bekend zijn.

De Nederlandse Reanimatie Raad (NRR) heeft een standpunt en richtlijn in voorbereiding over het starten, niet starten en stoppen van reanimatie. De richtlijn is van toepassing voor de leekhulpverlener, de zorgprofessionals en andere betrokkenen bij reanimatie. Een jurist en een ethicus hebben een bijdrage geleverd aan het standpunt van de richtlijnen. De NRR voert overleg met de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunde (KNMG) om tot een gezamenlijke publicatie te komen.
Terug

Heeft een reanimatie ook nadelige gevolgen voor een slachtoffer dat overleeft?

Uit onderzoek blijkt dat 89% van de overlevenden goed neurologisch en psychologisch functioneert of hooguit een geringe stoornis heeft.
Bij de techniek van reanimatie bestaat de kans op het breken van een of meer ribben. Ook het borstbeen kan breken. Bij volwassenen leidt dit zelden tot ernstige beschadiging van de onderliggende organen als longen, maag en lever. Er kan wel letsel ontstaan, maar invloed op de sterfte van de gereanimeerden is niet waarschijnlijk. Botbreuken genezen meestal. Door onvoldoende zuurstof in de hersenen kan de persoonlijkheidsstructuur van overlevenden in negatieve zin veranderen. Ook kunnen overlevenden korte of langere periode voortleven in een coma of vegetatieve status.
Terug

Hoe is de kwaliteit van leven na een reanimatie?

Er is wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de kwaliteit van leven na een reanimatie. Uit dit onderzoek blijkt dat 89% van de overlevenden goed neurologisch en psychologisch functioneert of hooguit een geringe stoornis heeft.
Terug

Wat zijn de ethische aspecten rond reanimatie?

Er kunnen goede redenen zijn om een reanimatie te starten, niet te starten en te stoppen. In principe is voor elke medische verrichting - waartoe reanimatie behoort - toestemming van de patiënt nodig. Dit zelfbeschikkingsrecht kan betekenen dat iemand niet gereanimeerd wil worden en daarvoor een rechtsgeldige niet-reanimeren-wens tekent en bij zich draagt. Bij een ziekenhuisopname wordt een dergelijke wens van de patiënt schriftelijk in het medische dossier vastgelegd.
Bij een plotselinge hartstilstand buiten het ziekenhuis kan aan de wens om niet gereanimeerd te worden, niet altijd gevolg worden gegeven. Burgerhulpverleners leren om niet op zoek te gaan naar een wilsverklaring, om te voorkomen dat een reanimatie wordt uitgesteld en de kwaliteit van de reanimatie ongunstig wordt beïnvloed.
Als vóór aanvang van de reanimatie een geldige niet-reanimeren-wens van het slachtoffer zichtbaar is of wordt getoond door bijvoorbeeld een begeleider, adviseert de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR) de burgerhulpverlener niet te starten met reanimeren. Als het slachtoffer en de burgerhulpverlener elkaar kennen (familielid, huisgenoot, huisarts) zijn ze vaak op de hoogte van de niet-reanimatiewens. De burgerhulpverlener zal de nietreanimatiewens van de betrokkene respecteren en geen hulp verlenen. Dit betekent ook dat de ambulance niet moet worden opgeroepen.
Op de website van de NRR is de reanimatierichtlijn te vinden voor het starten, niet starten en stoppen van een reanimatie.

Terug

Wat zijn de juridische aspecten rond reanimatie?

Niemand is verplicht te reanimeren. Je zou wel kunnen spreken van een indirecte verplichting vanwege een artikel in het Wetboek van Strafrecht. In artikel 450 staat: “hij die, getuige van het ogenblikkelijk levensgevaar waarin een ander verkeert, nalaat deze die hulp te verlenen of te verschaffen die hij hem, zonder gevaar voor zichzelf of anderen redelijkerwijs te kunnen duchten, verlenen of verschaffen kan, wordt, indien de dood van de hulpbehoevende volgt, gestraft met hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie”. Dit artikel kan dus een aansporing zijn om de handen uit de mouwen te steken. Op de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, de WGBO, wordt in bovengenoemd standpunt en richtlijn van de NRR ingegaan. Omdat deze wet van toepassing is voor zorgprofessionals wordt op deze plaats hierop niet nader ingegaan.
Terug

Waar kun je terecht voor nazorg?

Het reanimeren en/of defibrilleren van een slachtoffer van een hartstilstand is een zeer indrukwekkende en emotionele ervaring. Degene die heeft gereanimeerd en/of gedefibrilleerd verdient daarom opvang achteraf, zodat hij zijn verhaal kan doen. Eventueel kan psychische hulp nodig zijn.

Voor ondersteuning en advies kunt u terecht bij:

Uiteraard is het spreken met wie er geholpen hebben bij de reanimatie, voor veel mensen een goede manier om een gebeurtenis als een reanimatie te verwerken.
De reanimatie-instructeurs die in uw project betrokken zijn bij het geven van reanimatie- en AED onderwijs.
Na gebruik van de AED kunt u bellen naar: 06-52 41 14 94. Dit nummer is 24 uur per dag bereikbaar. Er komt dan iemand naar u toe om de AED gegevens uit te lezen en met u te kijken hoe de reanimatie verlopen is. De AED gegevens worden in het kader van wetenschappelijk onderzoek gebruikt om patiënten gegevens te analyseren.
Een voorlichter van de Informatielijn van de Nederlandse Hartstichting telefoonnummer 0900-3000 300 (lokaal tarief) bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 09.00 - 13.00 uur.
Dag en nacht bereikbaar voor uw verhaal is Sensoor, http://www.federatie.sensoor.nl of telefonisch: 0900-0767.
De huisarts kan zelf ondersteuning bieden en wanneer nodig doorverwijzen naar professionele hulp.
Stichting Korrelatie via 0900 - 1450 (€ 0,30 per minuut), bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 09.00 - 18.00 uur.

Terug

Wat is een AED?

Een Automatische Externe Defibrillator, een AED, is een apparaat dat via twee plakelektroden op de ontblote borstkas, de hartactie van een slachtoffer met een hartstilstand registreert. De AED is een apparaat dat leekhulpverleners kunnen inzetten bij een reanimatie. Aan de hand van computergestuurde protocollen, geeft de AED gesproken opdrachten aan de leekhulpverlener(s). Uitsluitend bij een te defibrilleren hartritmestoornis wordt een schokopdracht gegeven.
De AED is een belangrijk apparaat, maar vervangt niet de basale reanimatie. Directe basale reanimatie is altijd nodig om de hersenfunctie veilig te stellen, de tijd te overbruggen tot de AED er is en het hart zelf voor te bereiden op een of meer stroomstoten van de AED.

De AED is veilig en betrouwbaar. Een AED zal alleen een schok toedienen, als de analyse van het hartritme uitwijst dat dit noodzakelijk is. Een schok toedienen aan iemand die geen hartstilstand heeft, is dan ook niet mogelijk.
Het bedienen van een AED is relatief eenvoudig te leren. Iemand die al kan reanimeren, kan binnen een paar uur leren omgaan met een AED. Zodra de leekhulpverlener de AED aanzet neemt de AED de regie over.
Een AED kan als ‘apparaat’ nooit levens redden. Het is de omstander, degene die reanimeert, die binnen de overlevingsketen iemand een kans op overleving geeft.

Terug

Wat is defibrillatie?

Defibrillatie is het toedienen van een elektrische stroomstoot (schok) bij ventrikelfibrilleren. Zo kan het hart weer een normaal ritme krijgen.
Terug

Hoe herken je een AED?

De AED is herkenbaar aan het officiële logo, dat is ontwikkeld volgens Europese normen. Het logo of beeldmerk staat symbool voor de functie van de defibrillator.
Terug

Hoeveel AED’s zijn er in Nederland?

In Nederland hangen naar schatting 10.000 à 20.000 AED’s. Niemand weet precies waar de AED’s zijn of hoeveel het er in totaal zijn. AED’s zijn te vinden in bijvoorbeeld kantoorlocaties, winkelcentra, luchthavens, diverse NS-stations, supermarkten, sportlocaties en woonwijken.
Terug

Wie mag een AED bedienen?

Iedere burgerhulpverlener mag een AED gebruiken. Training in het gebruik van de AED is wel belangrijk, omdat bij een reanimatie de eerste zes minuten zo belangrijk zijn. Hoewel uit onderzoek blijkt dat ongetrainden in staat zijn een AED te gebruiken, gaat dit ten koste van vele kostbare minuten.
Snel en doeltreffend werken is essentieel. Een korte training van een paar uur is genoeg als men al kan reanimeren (basale reanimatie). Iedereen kan een AED cursus volgen als onderdeel van een reanimatiecursus, bijvoorbeeld van een Reanimatiepartner van de Hartstichting.
Terug

Wat zegt de wet over het gebruik van de AED?

Een burgerhulpverlener mag een AED gebruiken. In ons land zijn geen wettelijke bezwaren.
Terug

Hoe zit het met vandalisme en diefstal van AED’s?

Er zijn incidentele gevallen van vernieling en diefstal van AED’s en AED-kasten gerapporteerd. Gelukkig tot op heden in zo’n beperkte mate dat deze nog geen aanleiding geven voor grote zorgen over vandalisme en diefstal van AED’s.
Op dit moment is een AED een onbekend ‘kastje’ dat mogelijk uitnodigt tot openen en nieuwsgierigheid oproept. Onbekendheid maakt dat mensen soms denken dat de AED van waarde kan zijn bij doorverkoop, of dat het een instrument is waarmee je anderen uit balorigheid zomaar een stroomstoot kunt toedienen. De landelijke campagne van de Hartstichting, aangevuld met goede voorlichting op lokaal niveau is o.a. gericht op de betekenis van een AED in geval van nood.
Vandalisme kan ook beperkt worden door de AED in een kast te plaatsen die niet vrij toegankelijk is, maar achter glas of met een pasje of code geopend moet worden. Op de AEDkast moet dan een telefoonnummer staan van personen die de code kunnen geven in geval van nood. Sommige leveranciers van AED’s kunnen dergelijke kasten leveren. Echter, de Hartstichting geeft de voorkeur aan vrij toegankelijke AED’s.
Terug

Waar koop ik een AED?

Via deze link treft u een overzicht aan van de fabrikanten/distributeurs van AED’s. Bij de fabrikant kunt u een lijst opvragen van Nederlandse leveranciers.
Terug

Kan ik een AED verzekeren?

Hebt u een AED aangeschaft of overweegt u een AED aan te schaffen, dan kunt u de AED verzekeren.
ING Insurance & Risk Consultancy en Delta Lloyd maken het mogelijk een AED te verzekeren. Beiden steunen de doelstellingen van de Hartstichting en hebben daarom de verzekering tegen kostprijs beschikbaar gesteld voor het publiek. Uniek aan de dekking is dat er ook in openbare gelegenheden of zelfs buiten dekking geboden kan worden.
Terug

Waar moet je op letten bij de aanschaf van een AED?

De prijs van AED’s ligt tussen de € 1.200,- en € 3.000,- per stuk, afhankelijk van het type en de leverancier. Alle AED’s zijn veilig en betrouwbaar. Ze voldoen aan nationale en internationale wettelijk gestelde eisen en bezitten tevens een CE-keurmerk. De AED-apparatuur kan onderling verschillen in gebruiksgemak, gewicht, afmetingen, soort batterij, typen elektroden en waterdichtheid. Dit zorgt ook voor een verschil in de onderhoudskosten en de aanschafprijs.
Qua uitvoering zijn er verschillen ten aanzien van de zogenaamde shockknop, te weten de semi-automatische en de volautomatische. Bij de semi-automatische krijgt de hulpverlener een opdracht om de shockknop in te drukken. Bij de volautomatische geeft de AED de schok.
Terug

Waarom een cursus volgen?

Per week worden 300 Nederlanders buiten het ziekenhuis getroffen door een hartstilstand. Iedereen kan, waar dan ook, een hartstilstand krijgen. En die komt altijd onverwacht. Reanimeren is niet moeilijk en iedereen vanaf 13, 14 jaar kan het leren. Het is belangrijk om het te kunnen. 70 tot 80 procent van de mensen die een hartstilstand krijgen, zijn in en rond het huis. Direct beginnen met reanimatie verdubbelt de overlevingskansen ten opzichte van slachtoffers die niet gereanimeerd worden.
Terug

Wat leer je tijdens een cursus?

Reanimeren en defibrilleren leer je in 4 tot 6 uur. Je leert de technieken op een reanimatiepop onder begeleiding van een gecertificeerde instructeur. Aan het einde van de lessen weet je hoe je en hartstilstand herkent, hoe je het bewustzijn en de ademhaling van een slachtoffer controleert en hoe je hartmassage en mond-op-mondbeademing toepast. Een geldig reanimatiediploma is een voorwaarde voor het leren bedienen van een AED.
Terug

Waar kan ik een cursus volgen?

Reanimatiepartners van de Hartstichting organiseren op zo’n 300 plekken in Nederland reanimatiecursussen. Reanimatiepartners van de Hartstichting zijn vrijwilligers die verspreid over het land kwalitatief reanimatieonderwijs organiseren. Zij hebben geen winstoogmerk, waardoor de cursuskosten laag zijn. De bijdrage van de cursisten wordt gebruikt voor de zaalhuur, administratiekosten en een onkostenvergoeding voor de instructeur. Op deze manier wordt het volgen van een reanimatie- of AED-cursus voor iedereen toegankelijk. De Hartstichting ondersteunt de Reanimatiepartners actief met materialen, middelen, advies en voorlichting. Meer informatie en de adressen van Reanimatiepartners zijn te vinden op www.reanimatiepartner.nl. Ook vinden er reanimatiecursussen plaats op scholen, in de gezondheidszorg, binnen bedrijven en binnen verenigingen (o.a. EHBO, Rode Kruis, sport- en patiëntenverenigingen).
Terug

Wat kost een reanimatie en/of AED cursus?

Reanimatiepartners van de Hartstichting werken zonder winstoogmerk en zijn daardoor in staat de kostprijs zo laag mogelijk te maken. Elke Reanimatiepartner stelt zelf de cursusprijs vast. De partner is afhankelijk van de gemaakte onkosten voor instructeurs, de zaalhuur, de kosten voor de oefenpop(pen), de aanschaf van het AED oefenapparaat n administratie.

Gemiddeld kost een gecombineerde cursus (reanimatie en AED) bij een Reanimatiepartner
€ 25,00 à € 55,00 per persoon.
De herhalingsles kost gemiddeld € 10,00 à € 25,00 per persoon.

Je bent niet veel tijd kwijt met het volgen van de cursus. De duur van een basiscursus reanimatie bedraagt gemiddeld 4 uur . De jaarlijkse herhalingscursus duurt gemiddeld 2 uur.
Terug

Hoe vaak is een herhalingscursus reanimatie nodig?

Om de reanimatietechnieken en het gebruik van de AED goed in de vingers te krijgen en houden zijn herhalingslessen enorm belangrijk. Bij voorkeur één keer per half jaar, maar in elk geval eens per jaar. Desgewenst kan dit ook vaker gedaan worden.
Terug

Wat is de Mini Anne?

De Mini Anne is een persoonlijke hulpoefenset om op een eenvoudige manier de vaardigheden van basale reanimatie buiten de cursus te oefenen. De oefenset kan voor anderen dienen als kennismaking met het bestaan en belang van reanimatie. De set bestaat uit een instructie DVD en een mini oefenpop. De Nederlandse Mini Anne kwam tot stand door de samenwerking van Laerdal Benelux met de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR), de Nederlandse Hartstichting en het Nederlandse Rode Kruis.
Terug

Wat is een 6 minuten zone?

Een 6 minuten zone is een gebied dat zodanig is ingericht dat omstanders binnen 6 minuten een hartstilstand kunnen herkennen en weten wat ze moeten doen. De omstander moet direct 112 bellen en direct kunnen beginnen met reanimatie, terwijl de AED erbij wordt gehaald.
Terug

Hoe meld ik me aan voor een 6 Minuten Zone?

U kunt bij de initiatiefnemer bij u in de buurt aangeven mee te willen helpen aan de 6 Minuten Zone. Informeer bijvoorbeeld bij de instructeur van uw reanimatie- en AED-cursus, uw gemeente, buurt- of sportvereniging.

Volg een reanimatie- en AED-cursus, vertel dat u kunt reanimeren en weet waar bij u in de buurt een AED hangt.

Een aantal meldkamers in Nederland zijn aangesloten op een alarmeringssysteem via sms, aanmelding voor dit systeem doet u op www.aedalert.nl of www.aedlocator.nl.

Terug

Wat is nodig om Nederland tot een 6 minuten zone te maken?

Om Nederland geheel dekkend te krijgen met 6 minuten zones, zijn tenminste 100.000 vrijwilligers nodig en 29.000 AED's. Het is van belang dat er tevens een alarmeringssysteem komt, bij voorkeur via de meldkamers van de ambulancezorg Nederland.
Terug

Hoe kan iemand bijdragen?

Door een reanimatiecursus te volgen
Door een AED-training te volgen
Door het initiatief te nemen om van een buurt of wijk een 6-minuten-zone te maken of door mee te werken aan een bestaand initiatief. Bij het opzetten van een 6 Minuten Zone zorgen de initiatiefnemers zelf voor de AED’s en voor het opleiden van mensen zodat zij kunnen reanimeren en de AED kunnen toepassen.

Terug

Waar zijn de 6 minuten zones in Nederland?

De Hartstichting is op de hoogte van ongeveer 300 initiatieven van 6 minuten zones in Nederland. Deze initiatieven zijn al opgestart of nog in de opstartfase. In Nederland zijn vrijwel zeker nog meer initiatieven. Op de website www.6minutenzone.nl staan verschillende voorbeelden van 6 minuten zones in Nederland.
Terug

Hoe kan iemand een 6 minuten zone creëren?

Op de website www.6minutenzone.nl vindt de bezoeker een praktische handleiding voor het opzetten van een 6 Minuten Zone (bedrijf, wijk, evenement). Ook kan hij hier terecht voor concrete vragen aan de medewerkers van de Hartstichting via info@6minutenzone.nl.
Terug